Eineltisáætlun VÍ

Stefna skólans:

Einelti er ekki liðið við Verzlunarskóla Íslands. Komi upp grunur um einelti innan skólans er tekið á þeim málum og þau sett í ákveðið ferli (sjá viðbragðsáætlun).

 Markmið eineltisáætlunar:

  • að til sé skilvirkt ferli sem fylgt er þegar upp koma ábendingar um hugsanlegt eða staðfest einelti  
  • að ferli eineltismála sé öllum þeim sem að skólasamfélaginu koma ljóst og upplýsingar um það séu aðgengilegar 
  • að vera forvarnaráætlun 
  • að stuðla að jákvæðum samskiptum 

Skilgreining á einelti:

Einelti er endurtekið, neikvætt, meðvitað eða ómeðvitað atferli eins eða fleiri einstaklinga sem beinist gegn ákveðnum einstaklingi. Ójafnvægi er milli geranda og þolanda sem upplifir sig vanmáttugan. Mikilvægt er að hafa í huga að allir geta orðið fyrir einelti.

Birtingarmyndir eineltis:

Í framhaldsskólum á einelti sér stað líkt og á öðrum stöðum í samfélaginu og eru birtingamyndir þess líkari því sem gerist á vinnustöðum en í grunnskóla. Birtingarmyndir í framhaldsskólum eru aðallega af andlegum og félagslegum toga. Rafrænt einelti hefur einnig aukist með breyttu samskiptaformi og getur oft verið mjög dulið. 

Dæmi um birtingarmyndir eineltis: 

  • Andlegt einelti: getur t.d. verið niðrandi athugasemdir, hótanir, stríðni og uppnefni, munnleg og/eða skrifleg. Einnig getur verið um líkamstjáningu að ræða, svo sem augngotur, andlitsgrettur o.s.frv.  
  • Félagslegt einelti: þ.e. ráðist að félagatengslum og orðspori viðkomandi gagnvart öðrum t.d. með baktali, rógi og lygum sem er dreift um einstaklinga, útilokun, hunsun eða höfnun frá félagahópi.
  • Rafrænt einelti: t.d. sms, blogg, msn eða myndbirtingar.
  • Kynferðisleg áreitni: t.d. líkamleg, orðabundin eða táknræn athugasemd eða spurningar um kynferðisleg málefni.  
  • Beint líkamlegt ofbeldi og skemmdir á eigum: t.d. slá, sparka, hrinda, skemmdir á eigum s.s. fatnaði.  

Sálrænar afleiðingar geta t.d. birst í:

  • Verri skólasókn, andúð á skóla  
  • Minnimáttarkennd eða minnkuðu sjálfsáliti  
  • Félagslegri einangrun eða öryggisleysi  
  • Kvíða eða þunglyndi  
  • Ótta eða örvæntingu  
  • Miklum skapsveiflum  
  • Biturð eða hefndarhug  
  • Sjálfsvígshugsunum, skjálfta eða svima  

Líkamlegar afleiðingar geta til dæmis birst í:

  • Svefnleysi eða svefnóróa
  • Þreytutilfinningu eða sljóleika  
  • Höfuðverk eða vöðvabólgu  
  • Hjartsláttartruflunum, skjálfta eða svima  

Einkenni eineltis í bekk geta verið:

  • Ósamstaða í bekk og samskiptaörðugleikar    
  • Nemandi tekur ekki þátt í hópastarfi og er oft útundan 
  • Nemandi er mikill einfari og virðist standa utan við hópinn 
  • Nemandi verður fyrir aðkasti og/eða skopi af hálfu samnemenda og/eða kennara  

Verði breytingar á líðan og hegðun einstaklings ber að skoða hvort hugsanlegt sé að viðkomandi upplifi að hann verði fyrir einelti. Afleiðingar geta lýst sér sem almenn vanlíðan og því mikilvægt að ræða við hlutaðeigandi um hvað hann telji að valdi breyttri líðan eða hegðun. Líkamleg og sálræn einkenni geta komið fram og þróast út í mjög alvarleg einkenni sé ekkert að gert. 
Hafa ber í huga að það er ekki einungis sá sem verður fyrir eineltinu sem skaðast. Ýmsir aðrir sem að því koma, s.s. fjölskylda þeirra og vinir finna oft fyrir miklu álagi þar sem afleiðingar eineltis geta haft svo víðtæk áhrif. Þar sem einelti er látið viðgangast í skóla getur það haft umtalsverð áhrif á aðra skólafélaga og mótað þann skólabrag sem ríkir. Það er því ábyrgð allra þeirra sem verða varir við einelti af einhverju tagi að koma ábendingum þar um til réttra aðila til að hægt sé að vinna með málið. 

Vinnureglur /viðbragðsáætlun í eineltismálum:

Ef grunur er um að einelti eigi sér stað skal sá sem fær vitneskju um málið hafa samband við umsjónarkennara, námsráðgjafa eða stjórnendur skólans. Eineltisteymi kannar allar ábendingar til hlítar.
Hægt er að koma ábendingum á framfæri með því að hitta ofangreinda aðila á skólatíma, hafa samband símleiðis eða senda tölvupóst. Einnig er hægt að koma upplýsingum á framfæri með því að fara inn á svæði á heimasíðu skólans, Tilkynning um einelti. Unnið er með ábendingar í trúnaði sé þess óskað.
Umsjónarkennarar, námsráðgjafar og skólastjórnendur eru upplýstir um eineltið. Námsráðgjafar taka viðtöl við aðila málsins, þolendur, gerendur og forráðamenn nemenda undir 18 ára aldri. Eineltisteymi og umsjónarkennarar (ef við á) vinna saman og greina úrræði og vinna að lausn samkvæmt eftirfarandi: 
Bekkir:

  • Upplýsinga aflað  
  • Samband haft við viðeigandi aðila  
  • Unnið að lausn – viðtöl við nemendur bekkjarins (ca. 3 saman).  
  • Umsjónarkennari og námsráðgjafi vinna saman að viðtölum  
  • Upplýsinga aflað frá kennurum (batnar ástandið?)  
  • Ef lausn fæst ekki er unnið með þá einstaklinga sem taldir eru rót vandans  
Einstaka nemendur:
  • Upplýsinga aflað  
  • Viðtöl við viðeigandi aðila  
  • Unnið að lausn – einstaklingsviðtöl og stuðningur Námsráðgjafi vinna að viðtölum  
  • Áframhaldandi vinna þar til lausn fæst  
  • Ef málið leysist ekki er utanaðkomandi sérfræðiaðstoð fengin  

Forvarnir:

Áhersla á jákvæð samskipti í skólasamfélaginu og skýr stefna um að einelti sé ekki liðið er lykilþáttur í forvörnum. Það er því mikilvægt að efla vitund allra í skólasamfélaginu um jákvæð samskipti og að þau séu einkennandi í öllu starfi skólans. Að skólinn sé eftirsóttur vinnustaður fyrir alla nemendur og starfsfólk og að hlýlegt og hvetjandi andrúmsloft sé til staðar þar sem gagnkvæm virðing sé ríkjandi. Í Verzlunarskóla Íslands er lögð áhersla á að: 

  • Mikilvægt er að miðla þekkingu og efla meðvitund um einelti t.d. með fyrirlestrum og beintengingu við námsefni.  
  • Mikilvægt er að starfsfólk sé vakandi fyrir einelti og öðrum neikvæðum samskiptum og bregðist við á viðeigandi hátt.  
  • Skýr stefna skólans um að einelti sé kynnt sem víðast og sérstaklega kynnt öllum nemendum og starfsfólki skólans.  
  • Áhersla á jákvæð samskipti í skólasamfélaginu, mikilvægt að efla vitund allra og að slíkt sé einkennandi í öllu starfi skólans.  
  • Samskiptadagar – samstarf við skólafélagið um þemu um jákvæð samskipti – t.d. brosdagar, verum góð við hvort annað, gleðidagar  
  • Umræður um jákvæð samskipti mikilvægar og t.d. að umsjónarkennarar taki annað slagið upp umræðu um jákvæð samskipti í sínum bekkjum.  
  • Stuðla að fjölbreyttu og heilbrigðu félagslífi nemenda og starfsfólks.  

Eineltisteymi:

Í eineltisteymi eru stjórnendur skólans, námsráðgjafar og lífsleiknikennari í 1. ári. Ef upp kemur eineltismál er umsjónarkennari nemandans einnig í teyminu.
Eineltisteymi fundar a.m.k. einu sinni á önn þar sem ákveðnir eru
„eflingardagar“, eineltisáætlun uppfærð o.s.frv. Eineltisteymi fundar einnig þegar staðfestur grunur um einelti á sér stað.
Umsjónarkennari ásamt eineltisteymi ber ábyrgð á að eineltismálum sé fylgt eftir. Skólastjóri ber þó endanlega ábyrgð á lausn eineltismála. 


Síðast breytt: fim 19. nóvember 2015